Toespraak Koningsdag, 15 november ’15, Tongeren

15 November 2015

Dames en heren, welkom.
Vandaag vieren we Koningsdag.
Het was onze tweede koning Leopold II die 15 november uitkoos voor het feest van de dynastie. Dat is niet toevallig de feestdag van de Heilige Leopold.
Sinds 1931 is het ook de feestdag van nog een andere Heilige, Albertus Magnus. Koningsdag verwijst dus naar 3 van onze Koningen: Leopold I, II en Albert I.

Het lijkt een contradictie: een jonge natie met de meest liberale grondwet van Europa die bij haar ontstaan in het revolutionaire 1830 toch kiest voor een vorst als staatshoofd. Hét symbool voor het Ancien Regime.
Maar de grondwet garandeerde niet enkel de liberale vrijheden van de burgers. Ze voorzag ook in checks & balances, een duidelijke scheiding der machten. De koning had als hoofd van de regering aanvankelijk veel macht, maar die was niet absoluut.
Hij was daarnaast een verbindende eenheid, fungeerde als de vertegenwoordiger van alle verschillende belangen, talen en culturen die ons land van bij het begin al rijk was.
Dat was van groot belang voor het jonge België.
De eerste jaren van zijn bestaan balanceerde België immers op een wankele koord. Ons land bestond enkel dankzij de gratie van de grootmachten en het leek geen lang leven gegund. Te meer omdat de Nederlandse koning zich weigerde neer te leggen bij de afscheuring.
Een energieke vorst met een invloedrijke familie én voldoende politieke slagkracht was dus van erg groot belang. In dat opzicht was de keuze voor een constitutionele monarchie en de Saksen-Coburgs dus zeer slim.
In de komende eeuw groeide ons land uit tot een industriële grootmacht met een moderne infrastructuur en een belangrijke kolonie.
Maar doorheen de tijd veranderde ook de rol van de koning. Zijn representatieve en verbindende functie trad steeds meer naar voor. De opeenvolgende regeringen holden de politieke macht van de koning uit, de democratie werd stilaan volwassen.

Het feit dat de rol van de koning fundamenteel veranderd is, maakt de functie niet minder relevant.
Ook onze koning Filip speelt nog een relevante rol.
België is en blijft een uniek staatsproject met 3 gewesten en 3 gemeenschappen. Elk met hun eigen dynamiek, maar ook met een Belgische dynamiek. De koning blijft een verbindende factor, een belangrijk symbool van eenheid.
Daarnaast vertegenwoordigt hij onze cultuur, sport, erfgoed en economische troeven in het buitenland. Als kroonprins was Filip daarin al zeer bedreven. In veel landen opent een prins of koning nog steeds deuren die voor anderen gesloten blijven.
En ook zijn politieke rol is niet volledig uitgehold. Bij moeilijke regeringsvormingen bewijst de koning als vertrouwenspersoon, als rustpunt steeds zijn nut.

Dames en heren,
Het valt op dat het vorstenpaar er bewust voor kiest om mensen tussen en van het volk te zijn. Dat kunnen we alleen maar toejuichen.
Het beste bewijs daarvan is dat koning Filip en koningin Mathilde hun aanwezigheid hebben bevestigd op de Kroningsfeesten die volgende zomer opnieuw in Tongeren plaatsvinden.
Op die manier zetten ze een traditie voort en bewijzen ze dit prachtige evenement en onze stad opnieuw een grote eer. Ik ben daar trots op.
Het spreekt voor zich dat Tongeren als oudste en eerste stad onlosmakelijk met ons land en haar traditie is verbonden. Het vieren van Koningsdag is dan ook het vieren van onze eigen identiteit.
De koning als het symbool van eenheid van onze natie verdient vandaag onze dank en aandacht.

Lang leve de koning!

Comments are closed.