Opinie: Van Griekse crisis naar Europese catharsis

17 July 2015

Het akkoord tussen Griekenland en Europa toont de beperkingen aan van de huidige Europese constructie. Als we willen vermijden dat Europa zich voortsleept van crisis naar crisis zullen we de Europese en Monetaire Unie verder moeten verdiepen en integreren. Weg van de Griekse crisis, op naar de Europese catharsis. Eerst en vooral hebben we nood aan een Europese minister van Financiën, die onder controle van het Europees Parlement, de muntunie echt kan besturen.

De Griekse politiek en economie zijn de afgelopen decennia mismeesterd. Jarenlang hielden christendemocraten en socialisten een corrupt en cliëntelistisch in stand, zonder de economie te moderniseren en te enten op de Euro. De gevolgen zijn navenant: vooral voor de Grieken, maar heel het Europroject stond plots op de helling. Het akkoord van maandag tussen Europa en Griekenland geeft de Grieken opnieuw perspectief op een toekomst mét de Euro. Ja, het akkoord zal inspanningen vergen, maar is broodnodig om de lidstaat terug op het juiste spoor te zetten. Het gaat niet enkel over begrotingscijfertjes, maar vooral over hervormingen. Hervormingen die Griekenland binnen de bandbreedte brengen waarbinnen lidstaten zich moeten bewegen opdat de Euro kan werken. Tsipras kan niet uitleggen dat iedereen in Europa langer aan de slag moet en de pensioenleeftijd overal verhoogd wordt, behalve in Griekenland. Hij kan niet uitleggen dat het gemiddeld 9 maanden duurt voor je in Griekenland een eigen bedrijf kan opstarten. En hij kan niet uitleggen dat zijn land vier openbare omroepen bezit. Eender welke politicus die verkiezingsbeloftes doet die buiten de beleidsbandbreedte van de Euro vallen, én vasthouden aan die eenheidsmunt, maakt zijn kiezers blaasjes wijs. Het is nu aan de Griekse regering om de beloofde hervormingen ook uit te voeren.

Maar tegelijkertijd moet Europa lessen trekken uit deze crisis. Flirten met de grenzen van de economische en monetaire unie, afmattende maar ook ondemocratische en ontransparante marathonvergaderingen, gijzelingen met veto’s en referenda… Zo kan het niet langer. We moeten dan ook het momentum grijpen om fundamentele institutionele hervormingen door te voeren. Een monetaire unie heeft een politieke en economische onderbouw nodig. Het rapport van de Vijf Voorzitters (Europese Raad, Commissie, ECB, Eurogroep en Europees Parlement), dat de muntunie wil versterken, was al een stap in goede richting, maar er moet meer gebeuren. Een cruciale stap is het in het leven roepen van een Europese economische regering die de Eurozone bestuurt, en daarvoor verantwoording aflegt in het Europees parlement, niet in 19 nationale parlementen. De hoofdtaak van die Europese Financiënminister zou er in moeten bestaan om het beleid van de Eurolanden op belangrijke domeinen zoals de arbeidsmarkt, pensioenen, begroting… te stroomlijnen en binnen een afgesproken bandbreedte te brengen. Hoe de lidstaten dat beleid dan concreet uitvoeren, kiezen ze zelf. En het is aan de nationale parlementen om die invulling te controleren. Beide democratieën kunnen perfect naast mekaar bestaan. Voorts moet die Financiënminister ook over een begroting beschikken, om te investeren en de munt te ondersteunen. Ook het Junckerfonds moet versneld worden uitgevoerd, zodat de Europese economie de broodnodige impuls krijgt die het nodig heeft.

Het is onbegrijpelijk dat sommigen de Griekse crisis aangrijpen om te pleiten voor minder Europa. De Unie speelt vandaag een belangrijke rol in de wereldeconomie, net dankzij de euro. Als we de Belgische frank, Duitse mark, Griekse drachme of Spaanse peseta terug invoeren, zijn we niet alleen veel kwetsbaarder, maar is onze internationale rol ook uitgespeeld. Zoals André Leysen zei: crisissen zijn uitdagingen, laten we het momentum dan ook grijpen in plaats van met ogen open in een nieuwe crisis te wandelen.

Dit opiniestuk van Patrick Dewael en Philippe De Backer verscheen op www.tijd.be.

Comments are closed.